'Biologische voeding is niet te duur'

'Biologische producten in het winkelschap zijn niet te duur, gangbare producten zijn juist veel te goedkoop', stelt Felix Prinz zu Löwenstein. Deze Duitse biologische boer en belangbehartiger vindt dat de overheid moet toezien op het doorberekenen van werkelijk gemaakte kosten bij de productie van voedsel.

'Een geslachte kip voor 5 euro kopen in een supermarkt kan echt niet', zegt Felix Prinz zu Löwenstein. 'De consument is verwend en heeft geen beeld bij de kosten die werkelijk worden gemaakt voor de productie van voedsel. Wij moeten dat uitleggen.'

Zu Löwenstein was woensdag op de eerste dag van de Bio-beurs in Zwolle een van de prominente sprekers. In een workshop gaf hij uitleg over zijn strijd voor faire prijzen en ook waarom hij denkt dat biologisch de conventionele landbouw volledig kan vervangen.

Zu Löwenstein is het gezicht van de biologische landbouw in Duitsland. Hij is onder meer voorzitter van BÖLW, de Duitse ketenorganisatie voor de biologische sector.
Over zijn overtuiging dat gangbare landbouw een doodlopende weg is, schreef Zu Löwenstein twee boeken. Aanleiding om te schrijven was de bewering van een Duitse staatssecretaris dat biologische voedsel alleen maar luxe is en weggelegd voor de rijkere bovenlaag in de samenleving.

Willen we dat zijn, vroeg Zu Löwenstein zich af in zijn boeken. 'Is bio alleen maar een niche of zijn we werkelijk een alternatief voor de gangbare landbouw? Kunnen we de hele wereld voeden en hoe overtuigen we anderen daarvan?'
Het argument dat de biologische landbouw niet productief is, noemt Zu Löwenstein onzin. 'Dat verschil valt mee en is te compenseren door minder voedsel te verspillen. Bovendien is het een feit dat als we ons westerse eetpatroon met hoge vleesconsumptie niet kunnen projecteren op de rest van de wereld. Daarvoor is het landbouwareaal de beperkende factor. Dat geldt voor biologisch net zo goed als voor gangbaar.'

Maatschappelijke kosten

Een belangrijk aspect in de overtuiging van Zu Löwenstein dat biologische landbouw wereldwijd de standaard wordt, is het doorrekenen van de werkelijke kosten van de voedselproductie. True pricing houdt in dat naast de directe productiekosten rekening wordt gehouden met de maatschappelijke kosten van landbouw.

'Gangbaar belast het milieu meer dan biologisch en heeft een negatieve invloed op de volksgezondheid en ook op de biodiversiteit. De overheid en dus de maatschappij draaien op voor de kosten van deze negatieve effecten. Het zou veel beter zijn om die extra kosten mee te nemen in de productprijs. De consument betaalt dan rechtstreeks en niet via een omweg in de vorm van belasting. Bovendien is er meer sprake van eerlijke concurrentie tussen biologisch en gangbaar.'

Zu Löwenstein erkent dat dit verhaal zich zonder concrete cijfers lastig laat vertellen. Daarom heeft het Franse landbouwministerie laten onderzoeken wat het kost om van het volledige landbouwareaal de bodem en het water te zuiveren van pesticiden en chemische kunstmeststoffen.

'Het blijkt te gaan om 50 miljard euro aan zuiveringskosten en dat terwijl de totale productiewaarde van de Franse landbouw ook 50 miljard euro bedraagt. Dus in werkelijkheid zouden de landbouwproducten minimaal twee keer zo duur moeten zijn', stelt Zu Löwenstein. In Duitsland heeft het ministerie van milieu op verzoek van de biologische sector toegezegd een vergelijkbaar onderzoek uit te voeren.

Om te komen tot een systeem met faire prijzen is aanpassing van het EU-landbouwbeleid nodig, aldus Zu Löwenstein. 'De politiek is aan zet om dit te stimuleren. Eerlijk geprijsde producten in de supermarkt zijn een aanzet tot een volledig biologische voedselmarkt. De slotconclusie kan zijn dat wellicht alleen rijke mensen nog gangbare producten kunnen kopen.'

Campagne Nature & More

De start van de campagne 'True Cost Of Food' van Nature & More vorige week tijdens de Grüne Woche in Berlijn sluit goed aan op het verhaal van Zu Löwenstein. Op de Bio-beurs vertelt Michaël Wilde namens de biologische distributeur dat het doel van de campagne is om de echte winst van biologische voedselproductie uit te dragen.

In de vergelijking tussen de voedselkosten van gangbaar en biologisch baseert Nature & More zich op cijfers van wetenschappers van de wereldvoedselorganisatie FAO. Vervolgens zijn voor acht fruitsoorten die verspreid over de wereld worden geteeld de werkelijke kosten naast elkaar gezet.

De vergelijking betreft zes aspecten: bodem, water, klimaat, sociale samenhang, biodiversiteit en gezondheid. Wilde legt uit dat in eerste instantie alleen een vergelijking is gemaakt voor bodem, water en klimaat. 'Voor de andere aspecten zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar.'

Voor de druiventeelt in Zuid-Afrika bijvoorbeeld berekende Nature & More dat door het gebruik van compost en een hoger humusgehalte in de bodem het waterverbruik in biologisch soms tot 70 procent lager is. Omgerekend per hectare betekent dit een voordeel van ruim 300 euro per hectare.

Nature & More wil alle interessante bevindingen die de kostenvergelijking tussen biologisch en gangbaar oplevert, communiceren met consumenten. De organisatie richt zich volgens Wilde in eerste instantie op biologische winkels en biologische supermarkten in Europese landen.

'Uiteindelijk plannen we een periode van minimaal vier jaar om onze boodschap uit te dragen. Uiteindelijk moet de consument tussen de oren krijgen dat biologisch helemaal niet duur is.'

Weer

  • Zaterdag
    28° / 13°
    20 %
  • Zondag
    27° / 15°
    10 %
  • Maandag
    27° / 13°
    10 %
Meer weer