Dankzij een kruidenrijk grasland hoeft er in het regionale veevoer minder biodiversiteit te zitten.
Achtergrond

Regionaal geteeld krachtvoer nog niche

Op kleine schaal worden in Nederland al koeien gemolken die 100 procent regionaal geteeld voer vreten. De melk die deze boeren produceren, is voorbehouden aan een nichemarkt. Voor de reguliere melkveehouderij blijft de import van eiwitrijk veevoer voorlopig noodzakelijk.

Milieudefensie voert al enige tijd campagne om het gebruik van in Europa geproduceerd veevoer te promoten. Het gaat hierbij om alternatieven voor het eiwitrijke soja in krachtvoer.

Gerjo Koskamp uit Halle in de Achterhoek is een van de gezichten van de campagne. 'Als biologisch-dynamische melkveehouder gebruik ik al minder krachtvoer dan een reguliere collega. Maar ook die kan het. Het is eigenlijk vrij gemakkelijk. Als je ruim in je grond zit, kun je je eigen brok maken.'

Aurora

Voor Koskamp betekent 'lokaal' dat hij de grondstoffen voor zijn veevoer van maximaal 150 kilometer ver betrekt. Hij werkt daarbij samen met een paar collega-melkveehouders die net als hij aan kaasmaker Aurora leveren. Ze betrekken grondstoffen voor het krachtvoer, granen en luzerne, bij een aantal akkerbouwers. 'Omdat wij hier dicht bij de grens zitten, kan het ook uit Duitsland komen.'

De grote beperking is dat er te weinig Nederlandse grondstoffen zijn voor grote groepen boeren

Wim Krajenbrink, manager biologisch AgruniekRijnvallei

De 'regiobrok' die de melkveehouder aan zijn koeien voert, wordt gemaakt door AgruniekRijnvallei. 'Die voegt extra sporenelementen toe, want het is belangrijk om de weerstand van de koe op peil te houden. Dat het echt kan met regionaal voer, bewijzen mijn koeien die 7.000 kilo melk geven.'

Fleckvieh-runderen kunnen het regionale dieet goed verteren.

Lupine

Drie jaar geleden besloot Koskamp te stoppen met uit China geïmporteerde biologische soja. Hij stapte over op lupine uit Italië. Een jaar geleden koos hij voor de brok van regionale ingrediënten.

Nederlandse soja gaat vooral naar de voedselindustrie.

Wel zegt de ondernemer dat brok in de reguliere melkveehouderij een andere functie heeft. 'Daar zit de biodiversiteit in de brok, bij mij komt dat van het kruidenrijke grasland. Daarvan staat er megaveel in mijn weiland, zoals madelief, veldkers, zuring en paardenbloemen. Die laatste hebben een melkstimulerend effect.'

Kruisingen

De zestig melkkoeien op de boerderij van Koskamp zijn kruisingen met het runderras Fleckvieh. Volgens de melkveehouder levert dat robuuste dieren op die het dieet met hoofdzakelijk ruwvoer goed kunnen verteren.

AgruniekRijnvallei levert de regiobrok aan vier boeren die melk leveren voor de biologische-dynamische kaas van Aurora. Wim Krajenbrink, manager biologisch bij de veevoederproducent, ziet wel wat groei in de vraag naar regionaal veevoer, maar zegt dat er grote belemmeringen zijn.

Nicheproducten

'De grote beperking is dat er te weinig Nederlandse grondstoffen zijn voor grote groepen boeren. Het zal daarom voor ons een nicheproduct blijven.'

Een eiwitrijk regionaal krachtvoer voor gangbare veehouderijen is nog ver weg, zegt Krajenbrink. 'De teelt van soja in Nederland staat wel in de belangstelling. Maar dat zal toch eerst naar de productie van humane voeding gaan. Voor de ingrediënten voor eiwitrijk veevoer moet je dan toch in het buitenland zijn en met het gevraagde volume kom je dan toch al snel in Zuid-Amerika terecht.'

Hogere prijs

Om stappen te kunnen maken in het regionaal telen van veevoer is het volgens Koskamp nodig dat consumenten een hogere prijs gaan betalen voor hun melk. Ze moeten daarom meer bekend worden gemaakt met de uitdagingen waar de melkveehouders voor staan.

'Met een betere melkprijs kunnen we wat terugdoen voor de aarde. Maar daar kunnen we wel wat hulp bij gebruiken, want het is duur boeren op de Nederlandse bodem.'

Biologische winkels

Aurora Kaas is doorgaans alleen verkrijgbaar in biologische winkels. De 100 procent regionale lentekaas van de drie Achterhoekse melkveehouders komt ook bij gewone supermarkten te liggen, zegt Koskamp. 'Het is belangrijk dat consumenten hiermee bekend worden. Wij beginnen klein hier als streekproduct in de eigen regio.'

Peter Smit

Peter Smit

Peter Smit is redacteur Algemeen en Veehouderij. Hij volgt de melkveehouderij en afzetketen van agrarische producten.

Contact