Boeren+zoeken+naar+rendement+uit+oude+es
Nieuws
© Huisman Media

Boeren zoeken naar rendement uit oude es

Boeren bij Vlagtwedde onderzoeken samen met landbouwadviseur Peter Brul de mogelijkheden om de producten van de Westeresch biologisch af te zetten. Dat werd dinsdag duidelijk tijdens een rondgang over de oude es in Oud-Veele bij Vlagtwedde.

Zes boeren werken sinds april dit jaar samen met Staatsbosbeheer, Werkgroep Grauwe Kiekendief, Univerisity of Groningen en provincie Groningen in de pilot 'Natuurinclusieve landbouw op de Westeresch', bij Vlagtwedde. Zij verbouwen op zo'n 60 hectare tien verschillende gewassen als boekweit, voederbiet, haver en veldboon. Doel is verhoging van de biodiversiteit, verbetering van de bodemstructuur en het creëren van een cultuurhistorisch landschap. In 1832 bestond de Westeresch uit 140 akkers, nu telt het zo'n 40 percelen.

Natuurinclusieve landbouw bedrijven kan alleen als de ondernemers een meerwaarde voor hun producten krijgen, stelt deelnemend biologisch melkveehouder en akkerbouwer Harry Luring uit Onstwedde die zo'n 15 hectare pacht van Staatsbosbeheer.

Bewerkingskosten

Herstel van biodiversiteit vindt hij een goede zaak, maar landbouwkundig gezien heeft de pilot een behoorlijke impact, geeft Luring aan. Staatsbosbeheer compenseert de boeren door geen pacht in rekening te brengen. 'Maar de bewerkingskosten zijn vanwege de kleine percelen, de kleinste is 0,4 are, de grootste 1,2 hectare, twee keer zo hoog. Na honderd meter moeten we alweer omdraaien, dat kost veel tijd', zegt Luring.

Bovendien moeten de boeren zich houden aan het bouwplan dat werkgroep Grauwe Kiekendief voor het gebied maakte. Dat is ook wel wennen. Waar hij eerder in het gebied granen teelde, teelt hij nu ook veldbonen. 'Dat gewas is nieuw voor me. We hebben nog niet helder in beeld hoe het uitpakt.'

Daarbij ziet hij ook niet zoveel in de percelen die braak liggen. 'Daar kan ik niet zoveel mee. Ik zou er graag een andere invulling aan geven door er bijvoorbeeld een groenbemester in te zaaien.'

Staatsbosbeheer vindt de braakliggende percelen noodzakelijk voor vogels om te schuilen. In de winter kunnen insecten hun voer er al halen, geeft Michiel van der Woerd van Staatsbosbeheer Westerwolde aan. Dit spanningsveld tussen natuurwaarden, landbouw en cultuurhistorie is ook een zoektocht, beamen alle partijen.

Zes pachters bewerken sinds april 2018 de landbouwgrond op de Westeresch in Veele met extra aandacht voor natuur, bodem en biodiversiteit. Dit wordt 'natuurinclusieve landbouw' genoemd. De eerste oogst, waaronder tarwe, haver en rogge, is inmiddels van het land gehaald. Foto: Huisman Media
Zes pachters bewerken sinds april 2018 de landbouwgrond op de Westeresch in Veele met extra aandacht voor natuur, bodem en biodiversiteit. Dit wordt 'natuurinclusieve landbouw' genoemd. De eerste oogst, waaronder tarwe, haver en rogge, is inmiddels van het land gehaald. Foto: Huisman Media © Huisman Media

Oogsten

De eerste gewassen zomergranen, rogge en haver zijn inmiddels geoogst, vanwege de droogte gebeurde dit zo'n 2,5 week eerder. Financieel gezien is de opbrengst 'bedroevend slecht'. Brul schat dat de opbrengst een derde minder is door de droogte. Voederbiet staat er slecht op. Boekweit groeit ook veel minder hard dan de vorige jaren. 'Het is een slecht begin van het project.'

De teelt van koolzaad mislukte. 'De vraag is dan of koolzaad mogelijk is hier op de zandgronden. We hebben vanavond een bijeenkomst met boeren en natuurbeheerders over het bouwplan. Dat wordt een pittige discussie', voorziet Luring.

Landbouwkundig adviseur Peter Brul onderzoekt afzetkanalen voor de deelnemende boeren. De boeren moeten voldoen aan voorwaarden vanuit de biologische landbouw. Maar omdat enkele telers niet biologisch zijn, kunnen zij hun producten op dit moment niet biologisch afzetten. Via een coöperatie is dit wellicht wel mogelijk.

Ook heeft hij contact gezocht met lokale afnemers als een diëtiste die producten wil ontwikkelen uit de regio, met een pastamaker die zich in Nieuweschans gaat vestigen en ook met Hollandse tarwe wil werken met een bakker, een vlokkenmakerij en het project De Graanrepubliek dat bier en graanjenever in de markt zet.

Verdienmodel

Dat boeren rendement eruit halen op de oude es is ook voor Staatsbosbeheer belangrijk, stelt Michiel van der Woerd. 'We zoeken naar een goed verdienmodel, het is geen hobby.' Daarom is de Rijksuniversiteit Groningen er ook bij betrokken. 'Dat is bijzonder in dit project. De universiteit monitort, zodat wij kunnen kijken waar we onszelf kunnen verbeteren.'

De pilot vergt ook voor Staatsbosbeheer een andere manier van denken, stelt hij. 'Maar boeren kunnen met de grond meer dan wij als natuurbeheerders met de grond kunnen.'

Weer

  • Maandag
    6° / 2°
    20 %
  • Dinsdag
    3° / 1°
    20 %
  • Woensdag
    6° / 1°
    30 %
Meer weer
@nieuweoogst.nu