Zeeland+wil+kenniscentrum+grond+en+eigendom
Achtergrond
© Photographics

Zeeland wil kenniscentrum grond en eigendom

Veel mensen en organisaties zijn bezig met grondbezit. Provincie Zeeland wil daarom samen met partners een Kennis- en Innovatiecentrum Grond en Eigendom oprichten. Kennis en expertise over deze thema's moet worden gebundeld, ondersteund en vergroot. Ook agrariërs moeten hiervan kunnen profiteren, vindt ZLTO.

Het Kennis- en Innovatiecentrum Grond en Eigendom is volkomen nieuw voor Nederland en Europa. Hoe dit Zeeuwse kenniscentrum eruit moet gaan zien, is nog niet te zeggen. Primair doel wordt behoud, bundeling, vergroting en verspreiding van kennis over grondbezit en de daarmee samenhangende rechten, stellen Gedeputeerde Staten van Zeeland.

Nederland staat volgens de provincie voor grote uitdagingen: transitie naar een circulaire economie, energietransitie, aanpassing aan andere klimatologische omstandigheden, verduurzaming van het landelijk gebied, transformatie van vastgoed en versterking van stedelijke regio's en hun omgeving. Daarnaast is Zeeland een grensgebied, wat weer andere vraagstukken met zich meebrengt.

Toegankelijk maken

Bij al deze onderwerpen speelt eigendom van grond een grote rol. De provincie wil dat in het Kennis- en Innovatiecentrum Grond en Eigendom documentatie, netwerken, onderwijs en onderzoek naar grondbezit op een logische manier worden gebundeld en toegankelijk gemaakt.

Ons advies is om behoeften van boeren in beeld te brengen

Joris Baecke, vicevoorzitter ZLTO

Hoewel grondbezit in stedelijk gebied zeker ook aandacht moet krijgen, zal de focus van het kenniscentrum primair op het buitengebied moeten liggen.

Omgevingswet

Het idee voor het kenniscentrum is ontstaan bij het Kavelruilbureau Zeeland. Een belangrijke aanleiding is de komst van de Omgevingswet, waarin honderden bestaande regels en beleidslijnen voor grondbezit worden samengevoegd.

Het Kavelruilbureau Zeeland speelt onder de vleugels van de provincie een faciliterende rol voor agrarische bedrijven die gunstiger gelegen of geschiktere kavels zoeken. Overheden schakelen het bureau ook in.

Door kavelruil kan bijvoorbeeld een einde komen aan zwaar landbouwverkeer door een drukke dorpskern of wordt de aanleg van een nieuwe weg bespoedigd. Bij dergelijke processen komen grondbezit en grondgebruik aan de orde.

Cursussen

Het afgelopen halfjaar organiseerde de provincie al cursussen over omgevingsrecht. Daar kwamen meer dan honderd agrarische ondernemers, studenten en juristen op af. De cursussen werden gegeven door Jeroen Rheinfeld, docent agrarisch recht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is afkomstig uit het notariaat.

'Interessant was hoe mensen die beroepsmatig met grondbezit in de weer zijn, bijvoorbeeld notarissen, agrariërs, rentmeesters, bestuurders en makelaars, na afloop met elkaar in gesprek kwamen. Als je die mensen en hun kennis kunt verbinden, is dat goud waard', zegt Rheinfeld. De landbouw noemt hij uitdrukkelijk als partner.

Gespreksjaar

De docent voert tijdens het voortraject veelvuldig overleg met Johan Wedts de Swart, strategisch beleidsmedewerker Grond & Vastgoed bij provincie Zeeland. Dit jaar is vooral een gespreksjaar. Naast de Radboud Universiteit Nijmegen zijn de Rijksuniversiteit Groningen en het Instituut voor Agrarisch Recht in Wageningen daarbij betrokken.

De komende tijd wordt met meerdere instellingen en instituten verder gesproken over de ideeën voor en invulling van het Kennis- en Innovatiecentrum Grond en Eigendom. Daarbij worden ook het Zeeuwse beroepsonderwijs en het University College Roosevelt in Middelburg betrokken. 'Onderwijs vormt de basis voor nieuwe kennis van de vraagstukken waar we nu voor staan', zegt Rheinfeld.

Toekomst

ZLTO volgt de ontwikkelingen rondom het Kennis- en Innovatiecentrum Grond en Eigendom op de voet. 'Het bundelen en versterken van kennis over grond en eigendom is belangrijk voor de toekomst van agrarisch Zeeland', zegt Joris Baecke, vicevoorzitter van ZLTO en akkerbouwer in Nieuw-Namen.

Joris Baecke: 'Kennisbundeling van grond en eigendom is belangrijk voor de toekomst van agrarisch Zeeland.'
Joris Baecke: 'Kennisbundeling van grond en eigendom is belangrijk voor de toekomst van agrarisch Zeeland.' © ZLTO

'Er zit in de Zeeuwse agrarische sector zeker toekomst. De gemiddelde leeftijd van Zeeuwse boeren is iets lager dan landelijk. Als ZLTO zouden wij het kenniscentrum willen adviseren om goed in beeld te brengen wat de behoeften zijn van agrariërs wat betreft kennis over grond en eigendom', zegt Baecke. Het kenniscentrum moet daar invulling aan geven.

Bedrijfsovername

Grondvraagstukken kunnen ook een rol spelen bij uitbreiding van een agrarisch bedrijf en bij bedrijfsopvolging of een bedrijfsovername. 'Daar kan het kenniscentrum van groot nut zijn', stelt de vicevoorzitter van ZLTO.

'Eigendom of gebruik van grond komt in beeld bij bedrijfsuitbreiding of bedrijfsbeëindiging. Eigendom en gebruik van grond zijn niet altijd aan elkaar gekoppeld. Daardoor kunnen complexe situaties ontstaan. Ook bij samenwerking tussen agrarische bedrijven kunnen vragen over grond en eigendom opduiken.'

Kavelruil verbeteren

Verder merkt Baecke op dat de verkaveling van land- en tuinbouwgronden in Zeeland te wensen overlaat vergeleken met andere delen van Nederland. Het Kavelruilbureau Zeeland speelt volgens hem een goede rol in het verbeteren van die situatie.

'Kenniscentrum past bij grensprovincie als Zeeland'
Gedeputeerde Carla Schönknecht van Zeeland heeft ruimtelijke omgeving, bodem en het Kavelruilbureau Zeeland in haar portefeuille. Ze ziet aan het succes van cursussen over omgevingsrecht dat er veel vraag is naar kennis over grondbezit. 'We zitten nog volop in de verkenningsfase', benadrukt zij. De samenwerking met het Instituut voor Agrarisch Recht en onderwijsinstellingen maakt volgens de gedeputeerde duidelijk dat de provincie niet zomaar in het diepe wil springen met het Kennis- en Innovatiecentrum Grond en Eigendom. 'Het kavelruilbureau speelt een pioniersrol op dit gebied. Zelfs op Europees niveau is zoiets erg bijzonder. De samenwerking tussen agrarische bedrijven, overheden en andere partijen is een voorbeeld voor heel Nederland en andere regio's.' Komend najaar moeten de eerste verkenningen worden gepresenteerd. Aan de hand hiervan wordt een strategisch actieplan geschreven. Bij de verkenning behoort een nulmeting, ofwel: wat hebben we nu? 'Uiteindelijk kan ook blijken dat het allemaal anders moet dan gedacht', zegt Schönknecht. 'Het kenniscentrum past goed bij ons. Zeeland grenst aan de provincies Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen. Grondvraagstukken stoppen niet bij de landsgrens. Dat geldt ook op lokaal niveau bij eigendomssituaties. Er zijn genoeg gronden die precies op de grens liggen', zegt de gedeputeerde. 'Het is de bedoeling dat Zeeland gaat samenwerken met de zuiderburen. Met name met Oost-Vlaanderen gaat dat al goed', vindt Schönknecht. 'De opgedane ervaringen kunnen weer worden gedeeld met andere Europese grensregio's. Daarom wordt overwogen Europese subsidie aan te vragen.'

Weer

  • Woensdag
    5° / 0°
    10 %
  • Donderdag
    5° / 0°
    10 %
  • Vrijdag
    6° / 0°
    10 %
Meer weer
@nieuweoogst.nu