Tuinbouw+wil+minder+plastic+in+de+keten
Achtergrond
© Harry Stijger

Tuinbouw wil minder plastic in de keten

De agrarische sector gebruikt nog veel plastic, onder meer voor verpakkingen. Een groot deel daarvan is te vervangen door verpakkingen van milieuvriendelijke of gerecyclede materialen, of is zelfs helemaal weg te laten. Soms zorgt plastic wél voor de minste milieubelasting.

In de tuinbouwketen in Greenport West-Holland wordt veel plastic gebruikt voor de productie en verpakking van groenten, fruit, bloemen en planten. Tijdens de bijeenkomst 'Minder Plastic, meer business in de Greenport-keten', discussieerden zeventig deelnemers aan zes tafels over alternatieven voor plastic.

De deelnemers waren afkomstig uit de gehele tuinbouwketen, zoals toelevering, telers, groothandel en retailer. De bijeenkomst was georganiseerd door Greenport West-Holland, gemeente Westland en Nederland Circulair.

Tijdens de discussies bleek dat alternatieven niet per se beter zijn. Hergebruik van plastic kan soms zorgen voor een lagere milieubelasting, op voorwaarde dat het volledig wordt gerecycled.

Hoe kunnen we een kunststofvrije wereld krijgen?

Paul Endhoven, productmanager Horti- & Agriculture van Van der Windt Verpakkingen

Reststromen moeten zuiver zijn

Hergebruik van plastic of van alternatieven werkt echter vooral goed als de reststromen zuiver zijn. Deze hebben de meeste waarde in een circulaire economie.

Een ander aspect betreft de eigenschappen van plastic. Zo zijn komkommers verpakt in plastic vijf tot tien dagen langer houdbaar, waardoor minder product in de winkel hoeft te worden weggegooid. Maar veel consumenten en ngo's willen zo snel mogelijk van deze verpakkingen af.

'In de discussies merkte je dat de mensen hebben gekozen voor bijvoorbeeld recycling of hergebruik en aan hun standpunt vasthouden', zegt Paul Endhoven, productmanager Horti- & Agriculture van Van der Windt Verpakkingen.

Houdbaarheid

'Ook blijkt dat bij online verkoop de verpakking nog steeds de functie van houdbaarheid en bescherming heeft, maar het minder van marketinguitstraling van het merk hoeft te hebben. Maar hoe kunnen we een kunststofvrije wereld krijgen?', vraagt de productmanager.

Het draait volgens Endhoven om het zoeken naar de beste oplossing voor minder plastic of alternatieven, die klantspecifiek is en te maken heeft met het product en proces, zoals houdbaarheid in de keten en marketing van de retail.

Volgens hem zijn al veel bedrijven bezig met het verbeteren van de CO2-footprint of het leveren van een bijdrage aan het milieu. 'De bedrijven zoeken wel naar de juiste informatie. Die kunnen wij ze aanreiken met specialisten en The LCA Centre.'

Levenscyclus

De levenscyclusanalyse (LCA) van een product is een methode om de totale milieubelasting te bepalen gedurende de hele levenscyclus. Dat gaat onder andere over winning van grondstoffen, water- en energieverbruik, transport en afvalverwerking.

Groente- en fruittelers moet volgens Endhoven nadenken over waar hun verpakking door de hele keten heen voor dient: bescherming, transport, houdbaarheid, marketing, consumentengebruik en recycling.

'Sommige telers stappen over op ander folie voor schaaltjes met topseal, omdat het dan van dezelfde kunststoffamilie is, waardoor het beter te recyclen is. Ook geeft een folie in plaats van een deksel op een kunststof bakje met bijvoorbeeld bessen een materiaalbesparing van 20 tot 30 procent.'

Technologie

Het verpakkingsbedrijf heeft ook een oplossing voor het hersluitbaar maken van een schaaltje met topseal. In plaats van met een sticker, bewerken zij twee lagen folie met lasertechnologie. Daardoor wordt de mogelijkheid gecreëerd om deze te openen en te sluiten.

'Voordeel is dat je maar één soort materiaal hebt voor recycling en besparing hebt, doordat de twee lagen dunner zijn dan één folielaag die dikker is, omdat de sticker daarop moet worden vastgedrukt', vertelt de productmanager.

Op de Fruit Logistica-beurs in Berlijn worden milieuvriendelijke verpakkingen voor snoeptomaten, met doorzichtige deksels van gerecycled PET-materiaal geïntroduceerd. De luchtgaten in de verpakking zijn om schimmelvorming tegen te gaan.

De nieuwe milieuvriendelijke, kartonnen verpakking voor snoeptomaatjes.
De nieuwe milieuvriendelijke, kartonnen verpakking voor snoeptomaatjes. © Harry Stijger

Duurzaamheid

'In het verleden vonden telers dat bloemenhoezen met gerecycled materiaal goedkoper moesten zijn, omdat we er 'afval' in verwerkten. Nu zien ze het als duurzaam', legt Endhoven uit. 'Een ander voorbeeld: de ontwikkeling van een chrysantenhoes op basis van zetmeel, die goed getest is voor machinale verwerking en op houdbaarheid van bloemen.'

'Het out of the box-denken vond ik goed aan de tafelgesprekken', zegt Veronika Paessler, salesdirecteur Zuid-Amerika van Van den Bos Flowerbulbs. Voor de export gaan de bloembollen van dit bedrijf samen met veenmos verpakt in een plastic zak in een plastic krat de hele wereld over.

Vulmateriaal

'We zoeken naar meer milieuvriendelijke en minder kostbare materialen. Finnpeat is kostbaar en bij het afgraven ervan komt CO2 vrij, wat impact heeft op de CO2-footprint', vertelt Paessler.

Aan de tafel over plastics in de keten van bloemen en planten kwamen verschillende bruikbare ideeën voorbij. Zoals het vacuümtrekken, dat de bol wel laat ademen, waardoor geen verpakking en vulmateriaal nodig zijn. Plastic is dan nog wel nodig, maar dat kan biobased of biologisch afbreekbaar zijn. Een ander idee is bollen te behandelen met een lijmspray, waardoor geen plastic meer nodig is, alleen nog vulmateriaal.

Paessler: 'Allemaal onwijs goede oplossingen, die we op bruikbaarheid en prijs gaan bekijken.'

Minder plastic, meer business in Greenport-keten
Op de bijeenkomst 'Minder Plastic, meer business in de Greenport-keten' in het World Horti Center vertelde wethouder Karin Zwinkels van gemeente Westland over het groeiend aantal initiatieven om het gebruik van plastic terug te dringen. Zo maakte supermarktketen Marks & Spencer onlangs bekend voortaan groenten en fruit los te verkopen. Hiermee wil zij jaarlijks het gebruik van plastic met duizend ton beperken. Freek van Eijk van Nederland Circulair liet zien hoe groot de afhankelijkheid van plastic is en welke gevolgen dat heeft op natuur en milieu. Slimme oplossingen om die afhankelijkheid te beperken, zijn er volgens hem voldoende, van het delen van producten tot slim hergebruik. 'Nederland is hierin gidsland. Jullie ambities in de Greenport-keten om problemen met plastic op te lossen, zijn hoog', aldus de directeur. De bijeenkomst was gericht op glastuinbouwbedrijven en spelers in de logistieke groenten-, fruit- en bloemenketen.

Bekijk meer over:

Weer

  • Zondag
    23° / 7°
    10 %
  • Maandag
    24° / 9°
    10 %
  • Dinsdag
    22° / 10°
    10 %
Meer weer