Waterschap+De+Dommel+kondigt+beregeningsverbod+af
Achtergrond
© Dirk Hol

Waterschap De Dommel kondigt beregeningsverbod af

Het groeiseizoen 2019 begint met vooral op de hoge zandgronden een beperkte voorraad grondwater. In een deel van Noord-Brabant geldt alweer een beregeningsverbod. De langetermijnverwachting van het KNMI voorspelt nog niet veel regen en afgelopen winter was wat betreft de neerslaghoeveelheid niet ideaal. Een spannende start van het nieuwe teeltjaar.

De warme zomer van 2018 zorgde voor een fors neerslagtekort en dalende grondwaterstanden. Het KNMI berekende dat in delen van Gelderland, Overijssel, Zeeuws-Vlaanderen, Noord-Brabant en Limburg een potentieel neerslagtekort werd bereikt van 350 tot 370 millimeter. Waar zware onweersbuien vielen, vooral in mei, was dat minder hoog.

Extra veel regen die het neerslagtekort weer zou compenseren, kwam er de afgelopen winter niet. 'In principe is de normale hoeveelheid water gevallen, maar niet meer dan dat. Wellicht zelfs ietsje minder dan normaal', concludeert Niko Wanders, hydroloog en droogte-expert van de Universiteit Utrecht.

Verdamping

Een natte winter was nodig om alle verdamping van de zomer van 2018 te compenseren. Daar zit volgens de hydroloog het probleem van de klimaatverandering in Nederland. 'Er is meer verdamping als gevolg van de hogere temperaturen en van meer uren zonneschijn. De hoeveelheid neerslag lijkt niet zozeer te verminderen, Daarin is geen duidelijke trend vast te stellen.'

We moeten nu ook kampioen wateropslag worden

Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat

Zijn conclusie voor het winterseizoen 2018/2019 is dat we 'in sommige delen van het land niet de ideale winter hebben gehad.' Vooral op de hoge zandgronden in het oosten en het zuiden van het land kon het gedaalde grondwaterpeil maar beperkt worden aangevuld.

Droog weertype

Het leidt ertoe dat in sommige delen van Nederland boeren weer geconfronteerd worden met beregeningsverboden voor grondwater, zeker nu het KNMI voor de komende weken grote kans voorspelt op 'een overwegend droog weertype met temperaturen die oplopen naar waarden ruim boven het langjarig gemiddelde'.

Waterschap De Dommel kondigde al een onttrekkingsverbod af voor grasland in het gebied ten zuiden van Eindhoven tot aan de Belgische grens. Grasland mag er van 1 april tot 1 juni niet worden beregend met grondwater.

Grondwaterpeil

In het stroomgebied van de Dommel is extra waterinlaat uit grote rivieren nauwelijks mogelijk en het grondwaterpeil heeft zich niet overal kunnen herstellen.

Waarnemend watergraaf Lex Huijbers: 'Tot voor enkele jaren gold voor het hele stroomgebied een onttrekkingsverbod. Sinds enkele jaren was beregenen wel mogelijk als het grondwater hoog genoeg stond. Helaas hebben we voor de hoge zandgronden dit jaar een onttrekkingsverbod in moeten voeren.'

Bewustwording

Wanders stelt vast dat waterschappen en Rijkswaterstaat er de afgelopen maanden alles aan hebben gedaan om de regen die er viel, zo goed mogelijk te benutten. 'Denk aan stuwen die omhoog zijn gezet en duikers die werden afgesloten. Wat dat betreft is er echt wel extra bewustwording. De zomer van 2018 zit nog goed in het geheugen.'

Minister Cora van Nieuwenhuizen (I&W) maakte vorige week bekend dat ze 7 miljoen euro beschikbaar stelt voor maatregelen om al dit jaar in de zandgebieden water op te slaan om daarmee het grondwater aan te vullen. Volgens haar wordt daarvoor ook vanuit de regio's fors in geïnvesteerd.

Watermanagement

'We moeten van kampioen dijken bouwen tegen hoogwater nu ook kampioen wateropslag worden als remedie tegen droge zomers', meent Van Nieuwenhuizen. 'Ons watermanagement gaan we nog meer inrichten op het vasthouden van water, zodat we in komende zomers over grotere buffers beschikken. Ook alle waterpartners willen stevig hun schouders eronder zetten om snel met oplossingen te komen.'

Van de 7 miljoen euro gaat 4 miljoen euro naar maatregelen voor het vasthouden van water op de hoge zandgronden in het oosten en zuiden van Nederland. Daarnaast wordt 2 miljoen euro gestoken in het tegengaan van verzilting en het monitoren van de verdamping. De resterende 1 miljoen euro gaat naar onderzoek en kennisontwikkeling.

Buffer in IJsselmeer

Rijkswaterstaat zorgt volgens Van Nieuwenhuizen ervoor dat het waterpeil van het IJsselmeer straks op zijn hoogst is bij de start van de zomer, zodat een maximale zoetwaterbuffer beschikbaar is. Hydroloog Wanders pleitte vorig jaar in Nieuwe Oogst voor het invoeren van een 40 centimeter hoger peil in het IJsselmeer aan het begin van de zomer. Maar dat kan niet zomaar zonder aanpassing van wetten en regels.

'Mijn oproep was daarom vooral om buiten de gebruikelijke hokjes te denken. Kijk wat mogelijke maatregelen kosten, ook aan nadelige effecten, en breng in beeld hoeveel het kan opbrengen. We moeten alle mogelijkheden bekijken, ook als ze buiten de gebaande paden liggen', vindt Wanders.

Waterafvoer van de Rijn daalt naar 1.700 kuub
Rijkswaterstaat verwacht voor de komende periode een verder dalende waterafvoer van de Rijn. Rond 20 maart veroorzaakte flinke regenval een korte piek van iets meer dan 5.000 kubieke meter per seconde. Dat liep daarna weer snel terug. Afgelopen week kwam bij Lobith ruim 1.800 kubieke meter per seconde ons land binnen. De komende dagen lijkt dat verder af te nemen naar ongeveer 1.700 kubieke meter. De weersvoorspellingen geven geen zicht op veel aanvulling. De kritieke grens van rond 1.000 kuub per seconde is overigens nog lang niet in zicht. De komende periode zal smeltwater uit de Alpen ervoor zorgen dat de afvoer van de Rijn niet al te sterk daalt.

Weer

  • Zaterdag
    12° / 9°
    50 %
  • Zondag
    13° / 7°
    70 %
  • Maandag
    15° / 5°
    40 %
Meer weer