Hanna Hilhorst, zorgboerin in Echten.
Column

Het schaap met de strik

De dikke kling groeide uit tot een vlezige bal. Maar hoe het schaap ook perste en perste, er kwam geen lam. Tijd om de dierenarts te bellen.

'Ze heeft nog geen ontsluiting', constateerde deze. 'Wat je ziet is een uitpuiling van de schedewand, haar eigen binnenkant. Die perst ze naar buiten. Ik zal het terugduwen en met een paar hechtingen ervoor zorgen dat alles voorlopig op zijn plaats blijft zitten. In de laatste hechting knoop ik een strikje. Twee keer per dag kun je dit strikje losmaken en voelen of ze al ontsluiting heeft.'

Prolaps ofwel lijfbieden; de kwaal heeft een naam. Het treft hoogzwangere ooien, is erfelijk en progressief. Interne ontstekingen, problemen tijdens en na het werpen - te weinig ontsluiting, nageboorte die er niet af komt, blaasontsteking: het is geen fijn verhaal. En omdat de kwaal elk jaar erger zal worden, wacht na het lammeren de slacht.

Prolaps komt voor bij veel diersoorten op aarde: van koe tot vogelbekdier tot mens. Negen jaar geleden deed ik onderzoek naar baarmoederverzakking bij vrouwen in Nepal. Geen sexy onderwerp, maar wel een verhaal dat - vond ik - verteld moest worden.

Nepalese vrouwen krijgen op jonge leeftijd kinderen, vaak snel achter elkaar en zonder goede medische voorzieningen. Tijdens de zwangerschap en direct na de bevalling worden de vrouwen geacht te werken op het land. Zwaar lichamelijk werk, dat het ontstaan van prolaps in de hand speelt. In het ergste geval sleept de vrouw haar baarmoeder mee over straat. Zeer pijnlijk, een taboe bovendien. De vrouw wordt vaak verlaten door haar man en geld voor een operatie heeft ze niet. Schrijnend, want de ingreep is zo eenvoudig.

U kunt weinig met deze informatie. Ik ook. En toch is het soms goed om dingen in perspectief te zien en dankbaar te zijn voor de leefomstandigheden en medische voorzieningen in Nederland. Inmiddels lig ik al een paar dagen op wacht bij ons schaap. Ik zie een blaas met vocht naar buiten komen en roep de boer. Hij peutert het strikje los en gaat met zijn grote handen bij het schaap naar binnen.

'Nee, nog steeds geen ontsluiting.' De strik gaat weer dicht. In haar buik schoppen de lammetjes. Ik kíjk ze bijna naar buiten. Deze situatie moet niet lang duren; volgens mijn gegooglede informatie gaan de meeste lammetjes dood bij een prolaps. Kom, beestjes, kom nu. Ik heb er geen goed gevoel over.

Uitgeschakeld Multifunctionele landbouw
Jongensmoeder Multifunctionele landbouw
Als God in Frankrijk Multifunctionele landbouw
Hanna Hilhorst

Hanna Hilhorst

Zorgboerin in Echten (Dr)

Contact